Oto problem, z którym nasi klienci oraz handlowcy spotykają się co jakiś czas. Do swojego projektu klient kupuje przykładowo rurę bezszwową Ø18 mm × 2 mm oraz pręt nierdzewny Ø14 mm. Klient zakłada, że jeden element wejdzie bez żadnego problemu w drugi i będzie mógł jest połączyć ze sobą bez żadnych trudności. Z punktu widzenia matematycznego wygląda to logicznie bowiem 18 − (2 × 2) = 14 mm. Okazuje się jednak, że w praktyce… to nie zadziała!
Dlaczego tak się dzieje?
Najważniejsze jest to, że średnica wewnętrzna rury NIE jest gwarantowana! Rury produkowane wg norm (np. EN 10216-5) mają określone tolerancje dla średnicy zewnętrznej oraz grubości ścianki. Średnica wewnętrzna nie jest parametrem kontrolowanym. W efekcie rura Ø18 × 2 mm może mieć realnie wewnątrz np. 13, 4 mm zamiast 14 mm. Co do zasady, nie jest to błąd ponieważ wszystko zrealizowane jest według odpowiednich norm i procesów.
Drugi przypadek to kwestia tego, że pręt Ø14 mm też nie musi mieć dokładnie 14mm. Pręty produkowane wg norm (np. EN 10060 lub EN 10278) mogą mieć szerokość w granicy 14, 02 – 14, 05 mm.
W efekcie tolerancje „nakładają” się co skutkuje brakiem łatwego dopasowania elementów do siebie. W najgorszym scenariuszu możesz mieć więc sytuację, że rura ma mniejszą średnicę wewnętrzną (np. 13, 5 mm) a pręt ma większą średnicę (np. 14, 05 mm). W ogólnym rozrachunku fizycznie nie ma szans, żeby to elementy do siebie pasowały bez dodatkowej obróbki.
Miej także na uwadze, że wskazywana owalność rury nie jest zawsze idealnym kołem – to normy wykonania określają dopuszczalne odstępstwa. Pojawia się także dodatkowa chropowatość powierzchni czy brak osiowości. Te drobne, nieraz milimetrowe różnice, sprawiają, że łatwe dopasowanie dwóch elementów jest trudne a czasem niemożliwe bez dodatkowych narzędzi czy obróbki.
Czy to oznacza, że klient zakupił wadliwy produkt?
Nie! To bardzo ważne: Produkty hutnicze są zgodne z normami, ale NIE są elementami dopasowanymi montażowo. Brak możliwości wsunięcia pręta w rurę nie stanowi podstawy do reklamacji!
Jak poprawnie zamówić pasujące elementy?
Jeśli potrzebujesz dopasowania (np. jeden element w drugi), masz 2 opcje:
1. Obróbka mechaniczna czyli samodzielne rozwiercenie rury do wymaganych rozmiarów lub przetoczenie pręta. Oba te rozwiązania wymagają posiadania odpowiednich narzędzi.
2. Dobór pasowania czyli zamiast dobierać rozmiary elementów „na oko”, postaraj się zastosować pasowania zgodne z ISO tj. np. H7 / g6
Wróćmy jednak do początku: Czy istnieje rura, do której wejdzie pręt Ø14 mm „na pewno”?
Tak, ale produkt musi mieć większą średnicę wewnętrzną. Może on też wymagać dodatkowej obróbki po otrzymaniu produktu. Czy mogę zatem zamówić „idealnie pasujące” elementy? Tak, ale to już nie jest standardowy materiał magazynowy. Konieczne jest zamawianie produktu jasno określonego jako gotowy do montażu.
Czy mogę to zwrócić lub reklamować?
Jeśli materiał jest zgodny z zamówieniem i był docinany zazwyczaj nie podlega zwrotowi (produkt nieprefabrykowany). Ponadto, W obrocie profesjonalnym (B2B) kupujący odpowiada za dobór materiału do zastosowania. Musisz pamiętać, że materiał jest zgodny z normą, jeśli mieści się w tolerancjach. Brak dopasowania nie oznacza niezgodności towaru z umową. To standard w całej branży stalowej (dystrybucja, hutnictwo, przemysł).
Podsumowując, Rura Ø18 × 2 mm i pręt Ø14 mm NIE są układem pasowanym. To standardowy materiał hutniczy, który wymaga obróbki lub właściwego doboru tolerancji do zastosowania w realizowanym projekcie. Jeśli Twój projekt wymaga pasowania lub wsunięcia jednego elementu w drugi, zalecamy konsultację z projektantem lub technologiem oraz uwzględnienie odpowiednich tolerancji i ewentualnej obróbki przed zakupem materiału. .
Zaloguj przez Google