1.4841 to austenityczna stal żaroodporna o bardzo wysokiej zawartości chromu i niklu oraz z dodatkiem krzemu. Jej nazwa wg EN 10095 to X15CrNiSi25-21, odpowiednik amerykański to AISI 314, a dawne polskie oznaczenie – H25N20S2. Stal pracuje w powietrzu do ok. 1150 °C.
1.4841 – co to za stal?
To jedna z najbardziej odpornych na utlenianie stali austenitycznych. Wysoki chrom (24–26%) i krzem tworzą na powierzchni szczelną warstwę tlenków, która chroni materiał przed zgorzeliną. Nikiel (19–22%) stabilizuje strukturę austenityczną, dzięki czemu stal zachowuje plastyczność i nie kruchnie przy wielokrotnym nagrzewaniu i chłodzeniu.
Skład chemiczny stali 1.4841
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C (węgiel) | ≤ 0,20 |
| Cr (chrom) | 24,0 – 26,0 |
| Ni (nikiel) | 19,0 – 22,0 |
| Si (krzem) | 1,5 – 2,5 |
| Mn (mangan) | ≤ 2,0 |
Odpowiedniki stali 1.4841
- AISI: 314
- UNS: S31400
- EN (nazwa): X15CrNiSi25-21
- PN (dawna polska norma): H25N20S2
- GOST: 20Ch25N20S2 (20X25H20C2)
1.4841, 1.4845 czy 1.4828?
- 1.4828 (H20N12S2, ~309) – tańsza, do ok. 1000 °C. Dobry wybór do osłon, koszy i elementów pieców o umiarkowanej temperaturze.
- 1.4841 (H25N20S2, 314) – do ok. 1150 °C, z krzemem, bardzo dobra odporność na utlenianie i nawęglanie.
- 1.4845 (310S) – podobny zakres temperatur, mniej krzemu i węgla, lepsza spawalność i odporność na korozję w niższych temperaturach.
Różnice między stalą żaroodporną a żarowytrzymałą wyjaśniamy w artykule Stal żaroodporna vs. stal żarowytrzymała.
Zastosowanie stali 1.4841
- elementy pieców przemysłowych i hartowniczych: muflowe rury, kosze, prowadnice, ruszty,
- palniki, dysze i osłony termoelementów,
- instalacje w przemyśle cementowym, ceramicznym i szklarskim,
- wymienniki i rekuperatory pracujące w bardzo wysokiej temperaturze.
Stal jest mniej odporna na atmosfery zawierające siarkę redukującą – w takich warunkach lepiej sprawdzają się stale ferrytyczne, np. 15X25T / 1.4749.
Najczęstsze pytania
Do jakiej temperatury można stosować stal 1.4841?
W powietrzu do ok. 1150 °C. Rzeczywisty limit zależy od atmosfery, obciążenia i cykli nagrzewania.
Czy H25N20S2 to to samo co 1.4841?
Tak, H25N20S2 to dawne polskie oznaczenie tej stali.
Czy stal 1.4841 się spawa?
Tak, metodami TIG/MIG/MMA z odpowiednim spoiwem (np. 25/20). Ze względu na krzem i węgiel spawalność jest nieco gorsza niż 1.4845.