Wymiary kolan bez szwu ze stali nierdzewnej wg EN 10253-4/A w trzech wykonaniach: 90° typ 3D, 90° typ 2D (r ≈ 1,0 × średnica wewnętrzna) oraz 45° typ 3D. Oznaczenia: D - średnica zewnętrzna, s - grubość ścianki, r - promień gięcia (mm). Rozwiń tabelę wybranego typu kolana, aby zobaczyć wszystkie dostępne kombinacje wymiarowe.
Jak korzystać z tabel wymiarów
Strona zawiera wymiary kolan bez szwu ze stali nierdzewnej produkowanych zgodnie z normą EN 10253-4/A, w trzech wykonaniach: kolana 90° o promieniu 3D (od 12 do 168,3 mm), kolana 90° o promieniu 2D (od 21,3 do 273 mm) oraz kolana 45° o promieniu 3D (od 12 do 323,9 mm). Każdy wiersz to jedna dostępna kombinacja: średnica zewnętrzna D, grubość ścianki s i promień gięcia r; w tabeli kolan 45° dodatkowo podana jest tolerancja wymiaru.
Dobierając kolano do instalacji, dopasuj D i s do rury, z którą kolano będzie spawane doczołowo - średnica zewnętrzna i grubość ścianki kształtki powinny odpowiadać wymiarom rury, aby lico spoiny było równe, a przepływ niezaburzony.
Typ 2D czy 3D - który promień wybrać
Oznaczenie typu odnosi się do promienia gięcia kolana. W kolanach 2D promień gięcia odpowiada w przybliżeniu średnicy wewnętrznej rury (r ≈ 1,0×d) - łuk jest ciasny, a kolano kompaktowe, co ułatwia zabudowę w ograniczonej przestrzeni. Kolana 3D mają promień wyraźnie większy - zmiana kierunku przepływu jest łagodniejsza, co przekłada się na mniejsze opory hydrauliczne, mniejszą turbulencję i wolniejszą erozję ścianki w miejscu łuku.
W praktyce: tam gdzie liczy się miejsce - 2D; tam gdzie liczy się przepływ, medium ścierne, duże prędkości albo możliwość czyszczenia mechanicznego rurociągu (przejście tłoków czyszczących) - 3D. Kolana 45° stosuje się do łagodnych zmian kierunku trasy; dwa kolana 45° połączone razem dają zmianę kierunku o 90° przy dłuższym, łagodniejszym łuku niż pojedyncze kolano 90°.
Norma EN 10253-4 - kolana do spawania doczołowego
Norma EN 10253-4 obejmuje kształtki rurowe do spawania doczołowego wykonane ze stali nierdzewnych austenitycznych i austenityczno-ferrytycznych (duplex). Określa wymiary, tolerancje wykonania, wymagania materiałowe i badania. Kolana z tabel wykonane są w wariancie typu A tej normy (obniżony stopień wykorzystania wytrzymałości - w obliczeniach ciśnieniowych kolano typu A traktuje się zachowawczo). Kształtki dostarczane są ze świadectwem odbioru 3.1 wg EN 10204 i spełniają wymagania m.in. AD 2000 W2/W10 oraz HP 7/3 i HP 8/3.
Kształtki bez szwu - formowane z rury bezszwowej - nie mają spoiny wzdłużnej, a więc i osłabienia w obszarze złącza. Standardowe wykonania katalogowe to stabilizowane stale austenityczne 1.4541 (321) i 1.4571 (316Ti); na zapytanie dostępne są także 1.4462 (duplex), 1.4539 i 1.4841. Szczegółową dostępność gatunków dla poszczególnych wymiarów znajdziesz przy produktach w sklepie.
Tolerancje wykonania wg EN 10253-4
Kolana 90° (typ 2D i 3D)
| Wymiar | Tolerancja |
|---|---|
| [D] Średnica zewnętrzna | ± 1,0% lub ± 0,5 mm* (klasa tolerancji EN D2) |
| [r] Promień gięcia | D ≤ 219,1 mm: ± 2,0 mm; D ≤ 762 mm: ± 5,0 mm |
| [T] Grubość ścianki | −12,5% / +15% |
| [X] Prostopadłość, osiowość | 1% średnicy zewnętrznej lub 1 mm* |
Kolana 45°
| Wymiar | Tolerancja |
|---|---|
| [D] Średnica zewnętrzna | ± 1,0% lub ± 0,5 mm* (klasa tolerancji EN D2) |
| [r] Promień gięcia | D ≤ 219,1 mm: ± 3,0 mm; D ≤ 762 mm: ± 5,0 mm |
| [H] Wymiar osiowy | D ≤ 219,1 mm: ± 2,0 mm; D ≤ 762 mm: ± 5,0 mm |
| [T] Grubość ścianki | −12,5% / +15% |
| [X] Prostopadłość, osiowość | 1% średnicy zewnętrznej lub 1 mm* |
* obowiązuje większa wartość
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się kolano 2D od kolana 3D?
Różnicą jest promień gięcia: w kolanie 2D promień gięcia odpowiada w przybliżeniu średnicy wewnętrznej rury (r ≈ 1,0×d), a w kolanie 3D jest wyraźnie większy. Kolano 2D jest bardziej kompaktowe i zajmuje mniej miejsca w zabudowie; kolano 3D daje łagodniejszą zmianę kierunku - mniejsze opory przepływu, mniejszą turbulencję i wolniejszą erozję ścianki na łuku.
Kiedy stosuje się kolana 45° zamiast 90°?
Kolana 45° służą do łagodnych zmian kierunku trasy - np. przy omijaniu przeszkód, prowadzeniu rurociągu po skosie albo tam, gdzie pełny kąt prosty niepotrzebnie zwiększałby opory. Dwa kolana 45° połączone razem dają zmianę kierunku o 90° z dłuższym, łagodniejszym łukiem niż pojedyncze kolano 90° - rozwiązanie chętnie stosowane w instalacjach o dużych przepływach.
Jak dobrać kolano do rury?
Dopasuj średnicę zewnętrzną D i grubość ścianki s kolana do rury, z którą będzie spawane. Przy spawaniu doczołowym oba elementy muszą mieć zgodne wymiary na styku - różnica grubości ścianek utrudnia wykonanie poprawnej spoiny i zaburza przepływ. Jeśli Twoja rura ma wymiar 48,3 × 3,2 mm, wybierz kolano 48,3 × 3,2 mm w potrzebnym typie promienia.
Co oznaczają kolumny D, s i r w tabelach?
D to średnica zewnętrzna kolana (identyczna ze średnicą rury), s to grubość ścianki, a r to promień gięcia mierzony do osi kolana. W tabeli kolan 45° kolumna Tol podaje dodatkowo tolerancję wymiaru dla danej średnicy. Wszystkie wymiary podane są w milimetrach.
Dlaczego kolana bez szwu, a nie spawane?
Kolano bez szwu formowane jest z rury bezszwowej i nie ma spoiny wzdłużnej - czyli miejsca o potencjalnie obniżonej wytrzymałości i odporności korozyjnej. W instalacjach ciśnieniowych i w mediach agresywnych brak spoiny to mniejsze ryzyko: nie ma strefy wpływu ciepła ani potencjalnych wad złącza na łuku, gdzie naprężenia są największe.
Czy kolana są dostępne w gatunku 316L?
Standardowe wykonania katalogowe to 1.4541 (321) i 1.4571 (316Ti) - odmiana 316 stabilizowana tytanem, o odporności korozyjnej zbliżonej do 1.4404. Na zapytanie dostępne są także 1.4462 (duplex), 1.4539 i 1.4841. Dostępność konkretnego gatunku dla danego wymiaru sprawdzisz na karcie produktu w sklepie; przy większych ilościach możliwa jest także realizacja pod zamówienie.