Wymiary kołnierzy szyjkowych do przyspawania ze stali nierdzewnej wg EN 1092-1 typ 11 w klasach PN 6, PN 10 i PN 16 oraz wg ASME B16.5 w klasie 150. Oznaczenia: DN - średnica nominalna, d1 - średnica zewnętrzna szyjki (rury), s - grubość ścianki szyjki, D - średnica zewnętrzna kołnierza, k - średnica podziałowa otworów, d2 - średnica otworu pod śrubę, d4 - średnica przylgi, b - grubość kołnierza, h - wysokość całkowita (mm). Rozwiń tabelę wybranej klasy ciśnienia, aby zobaczyć wszystkie dostępne wymiary.
Jak korzystać z tabel wymiarów
Strona zawiera wymiary kołnierzy szyjkowych ze stali nierdzewnej w klasach PN 6 (DN 10-1400), PN 10 (DN 200-1000) i PN 16 (DN 10-1000) wg EN 1092-1 oraz w klasie 150 wg ASME B16.5 (1/2"-12"). Każdy wiersz to jedno wykonanie kołnierza: średnica nominalna, średnica zewnętrzna szyjki d1, grubość jej ścianki s oraz wymiary samego kołnierza.
Kołnierz szyjkowy spawa się z rurą doczołowo, dlatego dobór zaczyna się od d1 i s - muszą odpowiadać średnicy zewnętrznej i grubości ścianki rury. Następnie sprawdź wymiary przyłączeniowe: średnicę zewnętrzną D, średnicę podziałową k, otwory d2 oraz liczbę i wielkość śrub - muszą być zgodne z kołnierzem lub armaturą po drugiej stronie połączenia. Wysokość h przyda się przy wyznaczaniu długości odcinków rur. Znak „-” w kolumnie masy oznacza brak danych.
PN 6, PN 10 czy PN 16 - którą klasę wybrać
Oznaczenie PN to ciśnienie nominalne w barach, czyli klasa ciśnienia kołnierza w temperaturze odniesienia 20°C. W wyższych temperaturach dopuszczalne ciśnienie robocze jest niższe i zależy od gatunku stali, dlatego klasę dobiera się do rzeczywistych parametrów pracy instalacji.
Kołnierze PN 6 są mniejsze i lżejsze od pozostałych: dla DN 100 średnica zewnętrzna D wynosi 210 mm, a w PN 16 jest to 220 mm. Kołnierze PN 10 i PN 16 poniżej DN 200 mają te same wymiary, dlatego tabela PN 10 zaczyna się od DN 200. W większych średnicach klasy różnią się grubością i śrubami: dla DN 300 grubość b wynosi 22 mm w PN 6, 26 mm w PN 10 i 28 mm w PN 16.
Kołnierze ASME B16.5 klasa 150
Kołnierze wg amerykańskiej normy ASME B16.5 opisuje się średnicą nominalną w calach (NPS) i klasą ciśnienia, tutaj 150. Klasa nie jest ciśnieniem w barach i nie odpowiada wprost żadnej klasie PN. Wymiary przyłączeniowe są inne niż w kołnierzach EN, więc kołnierz ASME łączy się wyłącznie z kołnierzem lub armaturą wykonaną wg tej samej normy.
Grubość ścianki szyjki podana jest w milimetrach razem z oznaczeniem Schedule (40S), czyli szeregiem grubości ścianek rur wg norm amerykańskich. Do kołnierza dobiera się rurę o tej samej średnicy zewnętrznej i tym samym Schedule.
W tabeli ASME kolumna d to średnica wewnętrzna kołnierza, a wymiar Za na rysunku to średnica zewnętrzna szyjki, podana w kolumnie d1.
Standard rury i norma wykonania
Rury o tej samej średnicy nominalnej DN mogą mieć różne średnice zewnętrzne, dlatego dla jednego DN dostępnych jest kilka kołnierzy różniących się szyjką. Kolumna Standard rury wskazuje, do jakich rur przeznaczone jest dane wykonanie:
- ISO - rury wg EN ISO 1127, np. 60,3 mm, 88,9 mm, 114,3 mm,
- DIN - rury o średnicach dawnego szeregu DIN, np. 57 mm, 108 mm, 159 mm,
- Metric - rury metryczne, np. 54 mm, 104 mm, 154 mm,
- 11852 - rury szeregu spożywczego wg DIN 11850, np. 53 mm, 70 mm, 85 mm,
- ASME - rury o średnicach calowych, np. 101,6 mm.
Kolumna Norma w tabeli PN 16 podaje normę wykonania kołnierza: DIN, EN albo oba oznaczenia, gdy wymiary są wspólne. Tam, gdzie wykonania DIN i EN różnią się grubością lub wysokością, występują w osobnych wierszach.
Norma EN 1092-1 typ 11
Norma EN 1092-1 obejmuje kołnierze stalowe okrągłe do rur, armatury i kształtek, oznaczane klasą PN. Kołnierz z szyjką do przyspawania to w tej normie typ 11; oznaczenie 11B1 oznacza typ 11 z przylgą podwyższoną. Wcześniej kołnierze szyjkowe opisywały normy DIN 2631 (PN 6), DIN 2632 (PN 10) i DIN 2633 (PN 16), które wciąż spotyka się w oznaczeniach handlowych. Dostępność gatunków stali dla poszczególnych wymiarów znajdziesz przy produktach w sklepie.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się kołnierz szyjkowy od płaskiego?
Kołnierz szyjkowy ma stożkową szyjkę zakończoną ukosowaną krawędzią i jest spawany z rurą doczołowo, jedną spoiną. Kołnierz płaski nasuwa się na rurę i spawa dwiema spoinami pachwinowymi. Szyjka rozkłada naprężenia między kołnierzem a rurą, dlatego kołnierze szyjkowe stosuje się przy wyższych ciśnieniach, drganiach i obciążeniach zmiennych.
Co oznacza typ 11 i oznaczenie 11B1?
W normie EN 1092-1 typ 11 to kołnierz z szyjką do przyspawania. Oznaczenie po numerze typu opisuje powierzchnię uszczelniającą: B1 to przylga podwyższona, o średnicy d4 podanej w tabelach.
Jak dobrać kołnierz szyjkowy do rury?
Dopasuj średnicę d1 i grubość ścianki s szyjki do rury, z którą kołnierz będzie spawany. Przy spawaniu doczołowym oba elementy muszą mieć zgodne wymiary na styku. Przykład: do rury 114,3 x 3,6 mm wybierz kołnierz DN 100 z d1 = 114,3 mm i s = 3,6 mm.
Czy kołnierz PN można skręcić z kołnierzem ASME?
Nie. Kołnierze wg EN 1092-1 (PN) i ASME B16.5 (klasy) mają inne średnice podziałowe i otwory pod śruby. Przykład: kołnierz DN 100 PN 16 ma k = 180 mm i otwory 18 mm, a kołnierz 4" klasy 150 ma k = 190,5 mm i otwory 19,1 mm. Oba kołnierze w połączeniu muszą być wykonane wg tej samej normy.
Dlaczego w tabeli PN 10 nie ma średnic poniżej DN 200?
W normie EN 1092-1 kołnierze PN 10 o średnicach poniżej DN 200 mają wymiary kołnierzy PN 16, dlatego nie występują jako osobne pozycje. Dla tych średnic skorzystaj z tabeli PN 16.
Co oznaczają wymiary d4 i h?
d4 to średnica przylgi, czyli podwyższonej powierzchni, do której przylega uszczelka. h to wysokość całkowita kołnierza mierzona od powierzchni przylgi do końca szyjki. Wszystkie wymiary podane są w milimetrach.
Zaloguj przez Google